علل بروز لک های پوستی 

لک های پوستی انواع مختلفی دارند و به دلایل متفاوتی میتوانند ایجاد شوند. لک های پوستی به نوعی باعث نارضایتی افراد از ظاهرشان میشود. برخی اوقات نیز این لک ها میتوانند علائم یک بیماری خطرناک باشند. در ادامه به معرفی انواع لک ها و دلایل آنها و به برخی روش های درمانی برای از بین بردن آنها میپردازیم.
 

منظور از لک های پوستی چیست؟

لک به هر نوع علامت، لکه، تغییر رنگ یا نقصی گفته میشود که بر روی پوست ظاهر شود. لک های صورت ممکن است ناخوشایند و از نظر احساسی ناراحت کننده باشند اما بیشتر آنها خوش خیم هستند و تهدیدی برای سلامتی محسوب نمیشوند. با این حال برخی از لک ها نیز میتوانند نشانه سرطان پوست باشند. درمان پزشکی و یا استفاده از درمان های خانگی میتواند ظاهر لک را کاهش دهد. برای آشنایی با انواع مختلف لک ها به خواندن ادامه دهید.
 

انواع لک صورت

“لک” یک عبارت کلی برای هر گونه نشانه بر روی پوست است. تعداد بسیار زیادی لک پوستی وجود دارد.
 
انواع لک صورت

 

• آکنه

آکنه یک بیماری شایع پوستی است که میتواند بصورت های زیر ظاهر شود:
 جوش ها
 جوش سر سیاه
 جوش سر سفید
انواع مختلف جوش و آکنه وجود دارد و معمولا زمانی ایجاد میشوند که سبوم (روغن)، باکتری یا کثیفی فولیکول های مو را مسدود کنند. گاهی اوقات آکنه میتواند لک های تیره، جوش های پوستی و یا جای زخم روی پوست ایجاد کند که اینها هم جزء لک های پوستی محسوب میشوند. گفته میشود که تغییرات هورمونی و همچنین استرس نیز در شکل گیری آکنه نقش دارند.
 

• تاول

یک ناحیه برآمده شفاف و پر از مایع است که ممکن است کوچکتر از ۱ سانتی متر یا بزرگتر از ۱ آن باشد. تاول ممکن ایت به تنهایی و یا بصورت گروهی رخ دهد. این نوع عارضه پوستی میتواند در هر قسمت از بدن ظاهر شود.
 

• کندوها

جوش های خارش دار و برجسته ای هستند که پس از قرار گرفتن در معرض یک آلرژن ایجاد میشوند. به رنگ قرمز هستند و به هنگام لمس کردن کمی درد دارند. دلیل این نام برای این عارضه این است که معمولا بصورت گروهی و تعداد زیادی در یک قسمت ایجاد میشوند.

• روزاسه

 بیماری مزمن پوستی که مدام چرخه ی محو شدن و عود کردن را طی میکند.
 عود کردن آن ممکن است توسط خوردن غذاهای تند، نوشیدنی های الکلی، نور خورشید، استرس و باکتری روده ایجاد شود.
 چهار زیر گروه از روزاسه وجود دارد که طیف گسترده ای از علائم را در بر میگیرد.
 علائم رایج آن شامل برافروختگی صورت، برآمدگی، سطوح قرمز رنگ، خشکی پوست و حساسیت پوستی است.
 

• لکه های پیری (لکه های کبدی)

این لکه های کوچک و تیره میتوانند در هر ناحیه از بدن که در معرض نور خورشید قرار گرفته است، ایجاد شوند. این لکه ها بیشتر در افراد بالای ۵۰ سال شایع هستند ولی در افراد جوان تر نیز دیده شده اند. لکه های پیری نوعی هایپرپیگمانتسیون هستند.

• حساسیت به لاتکس

این وضعیت میتواند برای افرادی که مدام باید از دستکش های لاتکس استفاده کنند، اتفاق بیفتد. این راش ها ممکن است در عرض چند دقیقه تا چند ساعت پس از قرار گرفتن در معرض یک محصول لاتکس ایجاد شود. این راش ها قرمز هستند و خارش ایجاد میکنند که منجر به خشکی پوست نیز میشوند.

• پاپول ها

پاپول ها ضایعات پوستی کوچک با انواع مختلفی هستند. آنها معمولا حدود ۱ سانتی متر قطر دارند. رنگ آنها میتواند از صورتی تا قهوه ای متغیر باشد. گاهی اوقات به جوش ها، پاپول نیز گفته میشود. پاپول ها متوانند بصورت جداگانه یا خوشه ای ایجاد شوند و میتوانند به هر شکلی باشند. نمونه هایی از پاپول ها عبارتند از:
 بثورات آبله مرغان
 اگزما
 درماتیت
 پسوزیاس و زونا نیز ممکن است باعث ایجاد پاپول شوند.

• اگزما

لکه های پوستی زرد یا سفید که پوسته پوسته میشوند. مناطق آسیب دیده ممکن است قرمز، خارش دار و چرب باشند.

• پسوریازیس

لکه های پوستی فلس دار، نقره ای و کاملا مشخصی هستند که معمولا روی آرنج، پوست سر، زانو و یا کمر ظاهر میشوند. این لک های پوستی ممکن است خارش دار باشند.

• سلولیت

سلولیت ناشی از ورود باکتری یا قارچ از طریق شکاف یا بریدگی در پوست است. در چنین حالتی پوست قرمز، دردناک، متورم و همراه با ترشح و یا بدون آن است که به سرعت نیز پخش میشود.

• ندول ها

ندول ها مجموعه از بافت های گره مانند هستند و به همین دلیل به آنها گره نیز گفته میشود. لمس کردن آنها سخت است و بزرگتر از پاپول ها هستند و معمولا ۱ تا ۲ سانتی متر قطر دارند. ندول ها میتوانند در هر سطحی از پوست ایجاد شوند. رنگ آنها میتواند از رنگ گوشتی تا قرمز متفاوت باشد. زگیل های نمونه هایی از ندول هستند.

• پوسچول ها/چرک دانه ها

پوسچول ها برآمدگی های پر از مایع یا چرک هستند. جوش های سر سفید و جوش های آبله مرغان از انواع پوسچول ها محسوب میشوند. شرایط دیگری که باعث ایجاد پوسچول میشود عبارت است از روزاسه، یک بیماری شایع پوستی که با تاول ها و رگ های خونی قابل مشاهده، مشخص میشود.

• موی رشد نکرده

تکنیک های از بین بردن موهای زائد مثل استفاده از موچین، اپیلاسیون یا اصلاح گاهی اوقات میتواند منجر به عدم رشد موها شود و درواقع آنهارا به دام بیندازد. این مسئله میتواند باعث ایجاد یک برآمدگی قرمز شود. افرادی که موهای مجعد دارند ممکن است نسبت به افرادی که موهای صاف دارند بیشتر دچار این مشکل شوند. موهای به دام افتاده همچنین میتوانند تبدیل به کیست های بزرگ پر از مایع شوند. از لحاظ ظاهری میتوانند قرمز، زرد یا سفید باشند. آنها ممکن است ب هنگام لمس کردن دردناک باشند.

• خال های مادرزادی

خال های مادرزادی معمولا بلافاصله پس از تولد و یا اندکی پس از آن رخ میدهند. آنها میتوانند از نظر ظاهر، اندازه، شکل و رنگ متفاوت باشند. برخی از انواع این خال ها معمولا تا آخر عمر باقی میمانند. انواع دیگر آنها مثل همانژیوم، به مرور زمان محو میشوند.

• ملاسما

ملاسما در دوران بارداری شیوع زیادی دارد. این یک بیماری پوستی است که با لکه های قهوه ای مشخص میشود. ملاسما میتواند با قرار گرفتن در معرض نور خورشید و تغییرات هورمونی ایجاد شود.

• سرطان پوست

انواع مختلفی از سرطان پوست وجود دارد که عبارتند از:
 سرطان کارسینوم
 سرطان سلول سنگفرشی
 ملانوم بدخیم
سرطان های پوست میتوانند از نظر ظاهر و رنگ متفاوت باشند. برخی از سرطان های پوست مثل خال های تیره با حاشیه های نامنظم بنظر میرسند. برخی دیگر شبیه دَلمه های زرد و یا برآمدگی های قرمز هستند. فقط یک پزشک متخصص میتواند بگوید که آیا یک لک سرطان پوست است یا خیر.

• کیست ها

انواع مختلفی کیست وجود دارد که عبارتند از:
 کیست های اپیدرموئید
 کیست های گانگلیونی
 کیست های چربی
کیست ها کیسه های خوش خیم (غیر سرطانی) هستند که حاوی ماده مایع مانند میباشند. آنها اغلب گرد هستند و ممکن است با اندازه های مختلف روی یا زیر پوست ظاهر شوند.

• جای زخم

زمانی که لایه درم از پوست آسیب ببیند، جای زخم روی آن ایجاد میشود. درم لایه عمیق پوست است که در آن رگ های خونی کوچک (مویرگ ها)، غده های عرق، فولیکول های مو و انتهای عصب قرار دارد. هر چیزی مثل زخم یا جوش های پوستی که منجر به باز شدن پوست شود میتواند باعث زخم گردد. انواع مختلف جای جوش نیز در این دسته بندی قرار میگیرند.

• تبخال

ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ (HSV-1) باعث ایجاد تبخال میشود. تبخال ها تاول های پر از مایع هستند که رو یا نزدیکی دهان یافت میشوند. ممکن است خارش داشته باشند و یا احساس سوزن سوزن ایجاد کنند. هنگامی که تبخال ها باز و یا تخلیه میشوند یک دَلمه قرمز یا زرد ایجاد میشود تا زمانیکه بهبود یابد.

• هایپرپیگمانتاسیون

تولید بیش از حد ملانین میتواند باعث ایجاد رنگ ناهموار پوست و یا لکه های تیره شود. علل هایپرپیگمانتاسیون عبارتند از:
 قرار گرفتن در معرض نور خورشید
 اسکار اکنه
 تغییرات هورمونی، مثلا در دوران بارداری
 

چه چیزی باعث ایجاد لک های پوستی میشود؟

 

دلایل لک های پوستی

 

• ویروس ها

برخی از لک ها مانند تبخال، توسط ویروس های HSV-1 ایجاد میشوند. ویروس های واریسلا زوستر (VZV) نیز باعث آبله مرغان میشوند.

• عفونت ها

انواع خاصی از عفونت های پوستی میتوانند عامل ایجاد لک ها باشند. این عفونت ها شامل مالاسزیا فولیکولیت (آکنه قارچی) و عفونت در فولیکول های مو هستند. این عارضه به دلیل رشد بیش از حد مخمر ایجاد میشود که باعث ظاهر شدن پوسچول میگردد.

• ژنتیک

ممکن است آکنه یک پیوند ژنتیکی داشته باشد. برخی از شرایط ارثی نیز میتوانند باعث ایجاد لک های پوستی شوند. این شرایط عبارتند از :
 بیماری داریر: لکه های زگیل مانندی روی پوست ایجاد میشوند که چرب، بدبو و لمس کردنشان سخت است.
 گانگلیوزیدوز بزرگسالان نوع ۳: این بیماری نادر و ارثی است که باعث ایجاد لک های سرطانی در پایین تنه میشود.
 بیماری فابری: یک اختلال ارثی است که یک جهش ژنی دارد. گروه کوچکی از لکه های تیره و قرمز از علائم آن هستند.

• لکه های پوستی ناشی از آفتاب

قرار گرفتن بیش از حد در معرض اشعه های مضر فرابنفش و خورشید میتواند باعث سرطان پوست، هایپرپیگمانتاسیون و سایر آسیب های پوستی شود.

• منافذ مسدود شده

تولید بیش از حد روغن توسط غدد چربی میتواند منجر به ایجاد لک شود. تغییرات هورمونی مثل بلوغ، اغلب باعث تولید بیش از حد این روغن ها میشوند. روغن اضافی میتواند با سلول های مرده پوست، آلودگی ها و یا باکتری ها ترکیب شود که این مسئله باعث ایجاد آکنه، جوش های سرسیاه و جوش های سرسفید شود.
منافذ ممکن است در اثر استفاده از محصولاتی مانند محصولات آرایشی، ضد آفتاب یا مرطوب کننده ها نیز مسدود شوند. بنابراین به دنبال محصولاتی باشید که دارای برچسب غیر کومدوژنیک هستند. این محصولات طوری طراحی شده اند که منافذ را مسدود نمیکنند. محصولات آرایش مو نیز اگر با پوست شما برخورد داشته باشند میتوانند منافذ را مسدود کنند.
سموم محیطی مثل الودگی ها و دود اگزوز ماشین میتوانند روی پوست شما بنشینند، با روغن تولید شده در پوست مخلوط شوند و منافذ را مسدود کنند. همچنین با دست زدن به صورت میتوانید آلودگی و باکتری را به پوست خود منتقل کنید.

• رژیم غذایی

آنچه میخورید میتواند روی پوست تاثیر بگذارد. آلرژی های غذایی و درماتیت تماسی هر دو ممکن است باعث تحریک و برآمدگی پوست شوند. برای مثال محصولات لبنی بدون چربی میتواند در برخی افراد باعث ایجاد آکنه شود. رژیم های غذایی سرشار از قند و کربوهیدرات های ساده نیز میوانند از دلایل ایجاد لک های پوستی باشند. بنابراین سعی کنید از غذاها، میوه ها و سبزیجات مناسب برای پوست بهره مند شوید.

• داروها

برخی از داروهای تجویزی و بدون نسخه میتوانند باعث ایجاد لک های پوستی شوند. این داروها عبارتند از:
 کورتیکواستروئیدها
 استروئیدهای آندروژنیک
 لیتیوم
 داروهای ضد تشنج
 
 

رنگ لک های پوستی نشان دهنده چیست؟

رنگ لکه های پوستی میتوانند سرنخ هایی را در مورد علل آنها به ما بدهند.
 

• لک های پوستی قرمز

بسیاری از انواع لکه های پوستی به رنگ قرمز ظاهر میشوند. این لک ها عبارتند از:
 جوش ها
 پوسچول ها
 روزاسه
 واکنش های آلرژیک
 موهای رشد نکرده
 تبخال
انواع خاصی از سرطان پوست نیز ممکن است به رنگ قرمز باشند.
 

• لک های پوستی قهوه ای

 

لک های پوستی قهوه ای
 
سرطان های پوست مانند ملانوم بدخیم میتواند قهوه ای تیره و یا سیاه باشد. برخی از خال های مادرزادی و هایپرپیگمانتاسیون ها نیز قهوه ای هستند. ملاسما هم باعث ایجاد لک های قهوه ای و یا قهوه ای مایل به خاکستری بر روی پوست میشود.

• لک های پوستی مشکی

ملانوم بدخیم به شکل لکه های تیره ظاهر میشود. جوش های سرسیاه یا با هاله ای قرمز رنگ احاطه میشوند و یا به سادگی بصورت نقاط سیاه بر روی پوست ظاهر میشوند.

• لک های پوستی سفید

جوش های سر سفید و انواع خاصی از عفونت های قارچی بصورت لک های سفید ظاهر میشوند.
 

درمان انواع لک های پوستی

درمان باید بر اساس علت لک تعیین شود. اگر لکه های شما با درمان خاصی بدتر شد، آنرا متوقف کرده و با پزشک خود صحبت کنید.

• داروها و محصولات مناسب برای آکنه

بسیاری از محصولات بدون نسخه وجود دارند که میتوانند به کاهش و یا حتی از بین بردن آکنه ها، جوش های سر سفید و سر سیاه کمک کنند. قبل از اینکه بهترین درمان مناسب برای پوست تان را پیدا کنید ممکن است مجبور شوید که چند مورد را آزمایش کنید. این محصولات شامل اسکراب های صورت و کرم ضد جوش بدون نسخه هستند. اگر آکنه های شما با این محصولات بدون نسخه بهبود نیابد ممکن است پزشک تان آنتی بیوتیک خوراکی و یا داروهای موضعی  تجویز کند.

• اسید سالیسیلیک

محصولات حاوی اسید سالیسیلیک میتوانند به باز کردن منافذ پوست و در نتیجه کاهش جوش ها و لکه های ناشی از آنها کمک کنند.

• کرم هیدروکورتیزون

کرم های موضعی میتوانند واکنش های آلرژیک و تحریکات را کاهش دهند. آنها همچنین برای کاهش موهای رشد نکرده نیز مفید هستند. در طول استفاده از این محصول از حذف موهای زائد خودداری کنید.
 

• محافظت در برابر آفتاب

کرم های ضد آفتاب، لباس های محافظ در برابر آفتاب، عینک آفتابی و کلاه، آسیب و احتمال ایجاد لکه از طریق اشعه های خطرناک خورشیدی را کاهش میدهد. بنابراین استفاده از ضد آفتاب در زمستان نیز ضروری است.

• روش هایی برای درمان هایپرپیگمانتاسیون

چند روش وجود دارد که میتواند لکه های پوستی را از بین ببرد. این روش ها عبارتند از:
 میکرودرم آبریژن
 لیزر درمانی
 لایه برداری شیمیایی
 سرما درمانی

• استفاده از کرم برای درمان هایپرپیگمانتاسیون

کرم های تجویزی حاوی هیدورکینون میتواند به روشن شدن لکه های تیره، اسکار آکنه و ملاسما کمک کند. این کرم ها با کند کردن تولید ملانین کار میکنند.

• عادات بهداشتی سالم

پاکسازی منظم صورت، بدن و مو میتواند به از بین بردن چربی اضافی، آلودگی و باکتری های موجود بر روی پوست کمک کند. اما در این کار نیز زیاده روی نکنید زیرا با پاکسازی بیش از حد میتوانید پوست خود را تحریک کنید.
 

درمان خانگی لک های پوستی

استفاده از برخی مواد خانگی بصورت مستقیم و به شکل ماسک بر روی صورت میتواند باعث کاهش ظاهر لک های پوستی شود. این مواد عبارتند از:
• آلوئه ورا
• سرکه سیب
• کره کاکائو
• عسل
• جوش شیرین
• سفیده تخم مرغ
• آب لیمو
• سیب زمینی
• روغن درخت چای
 

سوالات متداول در رابطه با لک های پوستی

• کمبود کدام ویتامین باعث لک صورت میشود؟
کمبود ویتامین های A، B، E و D میتواند منجر به ایجاد لک های صورت شود.
• آیا غذایی وجود دارد که خوردن آن باعث کاهش لک صورت شود؟
بله. بطور کلی رژیم غذایی میتواند بر روی لک های پوستی تاثیر مثبت و منفی داشته باشد. رژیم غذایی سرشار از گوجه فرنگی، آووکادو، نخود، عسل، فلفل، توت ها و گردو به سلامت پوست و همچنین کاهش ظاهر لکه ها کمک میکنند.
• به غیر از استفاده از محصولات و داروها، چه کارهای دیگری میتوانیم برای بهبود پوست انجام دهیم؟
غذای سالم بخورید، روزانه ورزش کنید، از نوشیدن الکل و کشیدن سیگار خودداری کنید و پوست خود را تمیز نگه دارید.
 

سخن پایانی

انواع بسیار زیادی از لک های پوستی وجود دارند که میتواند در سراسر بدن دیده شود. این لک ها ممکن است موجب نارضایتی و کاهش اعتماد به نفس افراد شوند لذا روش هایی وجود دارد که با استفاده از دارو، محصولات و درمان های خانگی میتوان آنها را کاهش و یا حتی بطور کامل از بین برد. انتخاب روش درمانی مستلزم تشخیص علت لک های پوستی است. ما در این مطلب به معرفی انواع لک های پوستی، دلایل و درمان آنها پرداخته ایم.